دانشگاه تهران مطالعات اوراسیای مرکزی 2008-0867 19 1 2026 08 23 Afghanistan’s Electricity Power Policy (2003 - 2023) سیاست‌گذاری نیروی برق افغانستان (2003 تا 2023) 33 63 108163 10.22059/jcep.2026.379843.450241 FA روح الله اسلامی دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0000-0001-7429-6105 نبی الله حسینی کارشناس ارشد، گروه علوم سیاسی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران 0009-0006-9983-8269 Journal Article 2024 07 24 Introduction: Electricity is a vital driver of economic, political and social development, and higher levels of electricity production and consumption are strongly linked to development outcomes. For developing societies, inadequate supply constrains economic growth and institutional performance. Afghanistan has significant potential to play a role as a regional energy transit hub that can create jobs, increase public revenues, and strengthen regional cooperation. Despite extensive international assistance between 2003 and 2023, this period did not result in a significant reduction in dependence on electricity imports.Research question: Why has Afghanistan, despite its abundant energy resources and strategic geographical location, been unable to reduce its dependence on imported electricity and establish itself as a regional energy transit hub?Research hypothesis: The study hypothesizes that external dependence, weak national institutions, and inadequate budget allocations have consistently contributed to the failure of electricity policymaking and the implementation of government energy programs in Afghanistan.Research Methodology: The study adopts the systemic policy cycle as its theoretical framework, which includes agenda-setting, policy formulation, policy adoption, policy implementation, and policy evaluation. The research uses a qualitative design based on document analysis. Data are collected from national and international institutional reports and academic literature. This study aims to assess the strengths and weaknesses of electricity policymaking in Afghanistan and to explain the continued dependence on imported electricity.Results and discussion: The findings show that electricity policymaking in Afghanistan involves multiple domestic actors, including political elites, ethnic groups, professional associations, and civil society actors. However, donors and international institutions have played a dominant role in setting the agenda due to their financial control over the sector. Policy adoption is characterized by continuity across successive governments and is supported by national frameworks such as the Constitution, development strategies, and the Electricity Master Plan (2032), all of which emphasize energy self-sufficiency and renewable energy development. Despite these policy priorities, their implementation has been limited by weak coordination, fragmented governance and internal political divisions. Although international funding enabled large regional projects (e.g., TAPI, TAP, TUTAP, CASA-1000), implementation delays were frequent. Limited progress has been observed in the development of private-sector renewable energy and small-scale thermal generation projects in selected provinces.Conclusion: Afghanistan has significant potential in renewable and non-renewable energy. Prioritizing renewable energy, expanding private-sector participation, and leveraging international and government support can accelerate progress toward energy self-sufficiency. However, limited financial capacity and weak institutional structures continue to constrain electricity generation and distribution. The dominance of the Afghan national electricity company, Da Afghanistan Breshna Sherkat, further limits private sector competitiveness in the electricity market. The study concludes that strengthening institutions, improving financial capacity and promoting a more competitive electricity sector are essential for sustainable energy development in Afghanistan. سرانۀ تولید و مصرف برق از شاخص‌های اصلی سنجش توسعۀ اقتصادی و جهت‌گیری‌های سیاستی کشورها محسوب می‌شود. در افغانستان در سال‌های 2003 تا 2023، با حمایت‌های گستردۀ بین‌المللی و برخورداری از ظرفیت‌های شایان توجه انرژی‌های تجدیدپذیر و فسیلی، زمینۀ مناسبی برای تحول ساختاری در بخش برق فراهم شد. انتظار می‌رفت این کشور با بهره‌گرفتن از موقعیت ژئواستراتژیک خود، علاوه بر تأمین تقاضای داخلی، به‌عنوان گذرگاه حمل‌ونقل انرژی میان آسیای مرکزی و جنوب آسیا نقش داشته باشد. در این نوشتار با هدف تحلیل دلایل تحقق‌نیافتن این هدف‌ها، به‌دنبال پاسخ این پرسش هستیم که چرا افغانستان با وجود ظرفیت‌های بالقوه، نتوانسته است وابستگی خود به واردات برق را کاهش دهد و جایگاه مسیر حمل‌ونقل بودن خود را تثبیت کند؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می‌شود که وابستگی ساختاری به منابع خارجی، نبود ثبات در تأمین مالی و ضعف نهادی حکمرانی انرژی، از عوامل اصلی ناکامی سیاست‌گذاری در این حوزه بوده‌اند. این نوشتار با استفاده از چارچوب نظری «چرخۀ سیاست‌گذاری سیستمی» و روش تحلیل کیفی اسناد و گزارش‌های نهادی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که فرایند سیاست‌گذاری در این دوره در تأثیر هم‌زمان نخبگان سیاسی، شبکه‌های قومی، بخش خصوصی و نهادهای بین‌المللی کمک‌کننده بوده است. اگرچه اسناد بالادستی و سیاستی توسعه‌گرایانه و بلندپروازانه بوده‌اند، در مرحلۀ اجرا، ضعف نهادی و تعارض منافع، موجب شکاف میان طرح و اجرا شده و سرانجام به تداوم وابستگی انرژی افغانستان انجامیده است. https://jcep.ut.ac.ir/article_108163_b36ce441c0b7f6dd69b768546a2a0ce7.pdf