شفافیت در مورد منافعی که می‌تواند بر پژوهش تأثیر بگذارند یا سوگیری ایجاد کنند، از الزام‌های اخلاقی بنیادین در نشر علمی است. دوفصلنامه همۀ طرف‌های درگیر، نویسندگان، سردبیران و داوران را به آشکارکردن این منافع ملزم می‌کند.
الزام‌های آشکارکردن برای نویسندگان
نویسندگان موظف‌اند هرگونه روابط مالی یا شخصی با افراد یا سازمان‌های دیگر را که ظرفیت تأثیرگذاری یا سوگیری در کارشان را دارد، افشا کنند. این موضوع منافع موجود در سه سال اخیر (از شروع پژوهش تا تدوین مقاله) و هرگونه منافع خارج از این دورۀ زمانی است که به‌طور منطقی می‌تواند به‌عنوان عاملی تأثیرگذار برآورد شود. نویسندگان ملزم به تکمیل و فرستادن «فرم رسمی اظهارنامۀ تضاد منافع» هم‌زمان با ارسال مقاله هستند.
فرهم تعدنامه نیز از این لینک قابل دانلود است: https://jcep.ut.ac.ir/data/jcep/news/%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87.doc
تعریف‌ها و مصداق‌های تضاد منافع احتمالی
آشکارکردن باید منافع مالی و غیرمالی را پوشش دهد. مصداق‌ها شامل موردهای زیر است:
|
دسته‌بندی |
نمونه‌هایی از منافع برای افشا |
|
منافع مالی |
اشتغال (اخیر، کنونی یا آینده)، مشاوره، مالکیت سهام، حق زحمت سخنرانی، مبالغ دریافتی برای گواهی کارشناسی، ثبت اختراع، گرنت‌ها، حمایت‌های پژوهشی یا دیگر بودجه‌های تأمین‌شده به‌وسیلۀ حامیان مالی |
|
منافع غیرمالی |
علایق حرفه‌ای، روابط شخصی یا باورهای فردی که ایجاد سوگیری می‌کنند؛ عضویت در شورای نویسندگی یا شوراهای مشورتی؛ رقابت مستقیم علمی؛ روابط استاد ـ شاگردی. |
آزمون شرمساری: راهنمای عملی برای افشا این است که نویسنده از خود بپرسد: آیا اگر این توافق یا رابطه پس از انتشار مقاله و بدون اعلام قبلی فاش شود، موجب شرمساری من یا همکارانم خواهد شد؟
الزام فرستادن: نویسندگان باید فرم امضاشدۀ تضاد منافع را بارگذاری کنند. همچنین خلاصه‌ای از این اظهارنامه باید در بخش «افشای تضاد منافع» پیش از فهرست منابع در متن مقاله بیاید. نویسندۀ مسئول، ضامن پایبندی نویسندگان به این سیاست است.
منافع متضاد سردبیران و داوران
ـ سردبیران: اعضای هیئت تحریریه و سردبیران مهمان باید پیش از انتصاب، تضاد منافع احتمالی را کتبی اعلام و درصورت بروز موارد جدید، آن را بروزرسانی کنند. آن‌ها نباید مقاله‌هایی را که خود نوشته‌اند یا اعضای خانواده و همکاران نزدیکشان نوشته‌اند مدیریت کنند. این‌گونه مقاله‌ها را باید به‌طور کامل سردبیر دیگری بررسی کند.
ـ داوران: داوران باید پیش از پذیرش داوری، هرگونه تضاد منافع احتمالی (مانند همکاری اخیر یا اشتغال در مؤسسۀ مشترک با نویسنده) را به سردبیر اطلاع دهند. آن‌ها همچنین از پیشنهاد استناد به آثار خود (یا نزدیکانشان) منع شده‌اند، مگر اینکه دلایل علمی واقعی برای آن وجود داشته باشد.