مطالعات اوراسیای مرکزی

مطالعات اوراسیای مرکزی

داوری دوسو ناشناس

دوفصلنامه از سیاست داوری دوسو ناشناس پیروی می‌کند. این مدل برای حفظ استانداردهای بی‌طرفی، عدالت و کیفیت در همۀ مراحل ارزیابی مقاله به کار گرفته می‌شود.

تعریف و سازوکار

در مدل داوری دوسوناشناس، دو گام اصلی برای اطمینان از گمنامی فرآیند طی می‌شود: ۱. ناشناس‌بودن داور: داورانی که مقاله را ارزیابی می‌کنند، از نام نویسنده(گان) مطلع نمی‌شوند. همچنین نویسندگان هرگز هویت داوران را نخواهند دانست. ۲. ناشناس‌بودن نویسنده: نام و مشخصات هویتی نویسندگان، از جمله وابستگی‌های سازمانی آن‌ها، در طول مرحلۀ ارزیابی از دید داوران پنهان می‌ماند.

ضرورت و هدف‌های داوری دوسوناشناس

دوفصلنامه این گمنامی سخت‌گیرانه را به این دلایل الزامی می‌داند:

1. محدودکردن سوگیری: گمنامی نویسنده به‌طور قابل‌توجهی سوگیری‌های احتمالی داور در رابطه با ویژگی‌های شخصی نویسنده (مانند جنسیت، کشور مبدأ، اعتبار مؤسسه، جایگاه علمی یا پیشینۀ انتشاراتی قبلی) را محدود می‌کند. این امر موجب می‌شود که آثار، فارغ از پیشینۀ نویسنده، در شرایطی برابر ارزیابی شوند.

2. تمرکز بر محتوا: با پنهان‌کردن هویت‌ها، داوران ناچارند فقط بر محتوا، روش‌شناسی، نتایج و سهم کلی مقاله در حوزۀ تخصصی تمرکز کنند. مقاله‌های نویسندگان مشهور فقط براساس کیفیت محتوای همان مقاله بررسی می‌شود، نه براساس شهرت پیشین آن‌ها.

3. سلامت رکوردهای علمی: ماهیت بی‌طرفانۀ این نوع داوری، به حفظ اعتبار و سلامت رکوردهای علمی منتشرشده کمک می‌کند.

مسئولیت نویسندگان برای حفظ گمنامی

برای پیشبرد فرآیند داوری دوسوناشناس، نویسندگان مسئول آماده‌سازی صحیح فایل‌های هستند: 1. فایل اصلی مقاله بدون نام نویسندگان یا هرگونه اطلاعات شناسایی در متن، تصاویر یا داده‌های تکمیلی فرستاده شود؛ 2. مشخصات شناسایی، وابستگی‌های سازمانی و سپاسگزاری در فایل جداگانه‌ای به نام «صفحۀ عنوان» درج شوند؛ 3. نویسندگان در استناد به آثار پیشین خود احتیاط کنند؛ برای نمونه عبارت «پژوهش پیشین ما» باید با عبارت‌های خنثی مانند «پژوهش‌های پیشین نشان داده‌اند» جایگزین شود.

 هرچند گمنامی مطلق (به‌دلیل شیوۀ استناددهی یا موضوع‌های بسیار تخصصی) گاهی دشوار است، اما نویسنده باید برای جلوگیری از افشای سهوی هویت، تلاش کند. سیاست داوری دوسوناشناس محور اصلی فعالیت‌های نشریه است و به حفظ استانداردهای گزینشی این نشریه کمک می‌کند.